Skip to main content
BETA

Rydych chi’n edrych ar fersiwn newydd o wefan Gyrfa Cymru. Am y wefan newydd.

Opsiynau ar ôl colli swydd

Ar fin colli eich swydd ac yn ansicr beth i'w wneud nesaf? Gallwn eich helpu.

Gall colli eich swydd fod yn anodd iawn, ond gall hefyd gynnig cyfleoedd newydd, fel y cyfle i ailhyfforddi neu weithio i chi eich hun.  

Gallwch golli eich swydd os bydd rhaid i'ch cyflogwr leihau maint y gweithlu. Efallai:

  • Na fydd eich swydd yn bodoli bellach
  • Bydd eich adran yn cau 
  • Bod mwy ohonoch yn gwneud yr un swydd nag sydd angen ar eich cyflogwr
  • Bod yn rhaid i’r cwmni cau oherwydd ei fod yn cael ei ddiddymu neu am resymau eraill

Cefnogaeth pan fyddwch yn wynebu colli swydd

Cyllid drwy'r cynllun ReAct

Mae ReAct yn gynllun a ddarperir gan Lywodraeth Cymru.  

Os ydych wedi colli eich swydd yn ystod y 3 mis diwethaf, mae ReAct yn gallu darparu hyd at £1,500 tuag at hyfforddiant i'ch helpu i fynd yn ôl i'r gwaith. Efallai y cewch help gyda chostau teithio a gofal plant pan fyddwch yn dilyn cwrs.   

Os byddwch yn cael cynnig swydd ar ôl cael colli eich swydd yn ystod y 3 mis diwethaf, gallai eich cyflogwr newydd gael cyllid er mwyn eich cyflogi.  Gall elfennau Recriwtio a Hyfforddi ReAct roi’r pethau hyn i'ch cyflogwr:

  • Hyd at £3000 am eich cyflogi
  • Hyd at £1000 tuag at gostau hyfforddiant

Bydd y swm y bydd eich cyflogwr yn ei gael yn dibynnu ar yr amgylchiadau.

Darllenwch fwy am gyllid ReAct ar ein tudalen cyllid colli swydd.

I wneud cais am arian ReAct ar gyfer hyfforddiant, cysylltwch â ni i drefnu apwyntiad gyda Chynghorydd Gyrfa.  Dylai cyflogwyr sy'n dymuno gwneud cais am gymorth recriwtio a hyfforddi gysylltu â Llywodraeth Cymru ar  01792 765888.

Cael cymorth gyda'ch cynlluniau gyrfa

Efallai bod gennych gynllun pendant ar gyfer yr hyn rydych chi’n bwriadu ei wneudnawr, neu efallai ddim. Efallai nad ydych yn teimlo'n hyderus ynglŷn â’ch cynllun neu eich bod yn ansicr o'r opsiynau sydd ar gael.   

Eich cynllun chi yw hwn, felly mae'n rhaid cael syniad clir o'r hyn sydd gennych mewn golwg. Beth am: 

  • Feddwl am sut y bydd yn gweithio
  • Rhoi popeth rydych chi’n ei wybod ar bapur
  • Darllen a siarad â phobl er mwyn ymchwilio i'ch cynllun yn drylwyr
  • Mae hyn yn rhoi'r cyfle gorau i'ch cynllun chi weithio

Mae llawer o swyddi yn cael eu llenwi drwy dafod leferydd a chyn bod angen eu hysbysebu. Felly dechreuwch rwydweithio gyda chyflogwyr - darllenwch ein cyngor rhwydweithio i gael rhagor o wybodaeth.   

Efallai eich bod wedi penderfynu ar yrfa newydd yn barod. Ond beth os yw'n fwy cymhleth cael eich troed yn y drws nag yr oedd wedi’i dybio’n wreiddiol?

Mae angen cynllun wrth gefn arnoch chi rhag ofn na fydd eich prif gynllun yn dwyn ffrwyth.

Dyma rai cwestiynau i feddwl amdanyn nhw wrth ystyried cynlluniau newid gyrfa

  • Beth yw eich blaenoriaethau ar gyfer y dyfodol? Swydd fyddai'n rhoi boddhad? Tâl/cyflog? Cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith? Neu rywbeth arall?
  • Beth hoffech chi ei wneud nesaf?
  • Ydych chi'n gwybod beth yw eich opsiynau gyrfa?
  • A oes unrhyw beth yn eich atal rhag gwneud beth yr hoffech chi ei wneud?
  • A oes rhywbeth y gallwch chi ei wneud ynglŷn â hynny?
  • Ydych chi’n gwybod yr holl ffeithiau – ydych chi'n gwybod pa hyfforddiant, profiad a sgiliau sydd eu hangen i gael y swydd honno?
  • A oes swyddi yn y maes o’ch dewis? Porwch wefannau am swyddi yn eich ardal chi .
  • A fyddech chi'n barod i deithio pe bai rhaid?
  • Beth yw eich cynllun wrth gefn os na fydd eich prif gynllun yn dwyn ffrwyth?

Dewch i drafod eich cynlluniau gydag un o'n  cynghorwyr gyrfa profiadol.  Gallant eich helpu i deimlo'n fwy hyderus am y camau nesaf i'w cymryd a'ch helpu i lunio cynllun wrth gefn, rhag ofn…



Pethau i'w hystyried wrth wynebu colli swydd

Nodwch eich sgiliau trosglwyddadwy

Mae'r maes swyddi yn newid yn barhaus ac efallai y bydd yn anodd dod o hyd i swydd yr oeddech yn arfer ei gwneud. Oeddech chi'n gwybod bod modd defnyddio llawer o'ch sgiliau mewn swyddi gwahanol?

Gelwir y sgiliau hyn yn sgiliau trosglwyddadwy oherwydd eich bod yn gallu eu trosglwyddo o swydd i swydd. Mae eu hadnabod yn gallu eich helpu i ddewis y swydd iawn i chi, a gwneud eich ffurflen gais yn fwy deniadol.

Gallwch gael help i lenwi ffurflenni cais am swydd ac ysgrifennu datganiadau personol  .

Beth am wneud rhestr o'ch sgiliau trosglwyddadwy?  Os ydych yn cael anhawster gyda hyn, neu os hoffech eu trafod, gwnewch apwyntiad i weld Cynghorydd Gyrfa.

Gwella eich sgiliau chwilio am waith

Ydych chi'n anfon eich CV 10 mlwydd oed at bawb a phopeth? Cofiwch fod disgwyliadau cyflogwyr o'r hyn y dylid ei gynnwys ar CV wedi newid. Darllenwch ein hadran Creu CV am wybodaeth ac enghreifftiau.

Gallwn eich helpu i baratoi i chwilio am waith.  Porwch drwy’r adran Dod o Hyd i Waith am gymorth gyda'ch CV, ffurflenni cais am swydd, cyfweliadau a mwy, neu  cysylltwch â ni am gyngor.

Deall eich hawliau

Cyn i chi golli eich swydd, dylai eich cyflogwr drafod gyda chi beth sy'n mynd i ddigwydd a pham. Bydd hyn yn digwydd o leiaf  30 diwrnod cyn i chi gychwyn eich cyfnod rhybudd, ac weithiau’n gynt.

Fel arfer mae gennych hawl i ofyn am amser o'r gwaith ar gyfer ailhyfforddi neu i chwilio am swydd arall. Dylai eich cyflogwr eich talu am gyfran o'r amser hwn. 

Os bydd eich cyflogwr wedi cau, efallai na fyddwch yn cael eich talu am yr amser yr oeddech yn chwilio am waith.

Efallai y cewch dâl colli swydd. Ond cofiwch:

  • Os ydych wedi gweithio i'ch cyflogwr am fwy na 2 flynedd, fel arfer dylai dalu rhywfaint o dâl colli swydd i chi
  • Mae'n arferol rhoi swm statudol i chi ac efallai y bydd rhai cyflogwyr yn rhoi mwy
  • Mae'r swm y byddwch yn ei gael yn dibynnu ar hyd eich gwasanaeth i'r cyflogwr a'ch oedran
  • Defnyddiwch y Cyfrifiannell Tâl Colli Swydd gov.uk i gyfrifo eich tâl colli swydd statudol

Ffynhonnell: gov.uk

Mae rhagor o o wybodaeth am eich hawliau ar ôl colli swydd ar gov.uk.

Os yw eich cyflogwr wedi cau, darllenwch sut i wneud cais am dâl colli swydd ac unrhyw arian a allai fod yn ddyledus i chi yn y canllaw hwn gan gov.uk.   

Os ydych yn poeni bod eich cyflogwr wedi eich trin yn annheg neu nad yw’n gwneud pethau'n iawn, gall sefydliadau fel Canolfan Cyngor ar Bopeth ac Acas eich helpu.

(Mae rhai o’r dolenni hyn yn Saesneg yn unig)

Deall eich emosiynau gwahanol

Os ydych wedi colli eich swydd, mae'n bosibl y byddwch yn profi amrywiaeth o emosiynau, fel gofid, dicter a straen. Ar y llaw arall efallai y byddwch yn teimlo rhyddhad os oeddech wedi ystyried newid gyrfa. 

Sut bynnag yr ydych yn teimlo, mae colli eich swydd yn gallu bod yn sioc. Gall fod yn anodd canolbwyntio a gwneud cynlluniau ar gyfer y dyfodol, hyd yn oed os bydd rhaid i chi.

Dyma rai awgrymiadau i'ch cynorthwyo i ddeall eich teimladau ac i symud ymlaen:

  • Cofiwch mai'r swydd sy'n dodi ben, nid chi 
  • Ceisiwch beidio â phoeni  – gallwch ddod o hyd i rywbeth arall
  • Mynnwch air â rhywun yr ydych yn ymddiried ynddyn nhw am sut yr ydych yn teimlo, yn enwedig os yw’n eich atal rhag symud ymlaen
  • Os nad yw’r straen a’r gofid ar ôl colli swydd yn lleihau, ewch i weld eich Meddyg Teulu.
  • Mae'n sicr yn werth siarad â Chynghorydd Gyrfa, Gyrfa Cymru am eich cynlluniau gyrfa. Gallwn eich helpu p’un a yw’r cynlluniau’n rhai pendant, amwys neu ddim yn bodoli o gwbl
Rhoi trefn ar eich materion ariannol

Rhowch drefn ar eich sefyllfa ariannol cyn gynted ag y byddwch yn clywed eich bod yn mynd i golli eich swydd.

Oni bai eich bod yn dod o hyd i waith yn sydyn, y cyflog misol coll cyntaf fydd eich prif ffocws.  Ac oherwydd hyn, mae'n anoddach gwneud penderfyniadau gyrfa doeth oherwydd bod materion ariannol yn cymryd drosodd, yn hytrach na dod o hyd i'r yrfa iawn.

Lluniwch gyllideb a gweld os oes modd cael gwared ar gostau ychwanegol tra byddwch yn chwilio am waith.

Gwiriwch pa fudd-daliadau y mae gennych hawl i'w cael drwy gysylltu â'r Ganolfan Cyngor ar Bopeth a thrwy ymweld â gov.uk.  Yn aml, mae'n rhaid aros cyn derbyn unrhyw daliadau, felly dechreuwch y broses cyn gynted â phosibl.

Mae gan y Gwasanaeth Cynghori Ariannol wybodaeth ddefnyddiol am arian, cyllidebu a dyled. Os ydych yn poeni am arian neu os oes gennych broblemau ariannol, gallwch gysylltu â sefydliadau fel y Ganolfan Cyngor ar Bopeth hefyd.

(Mae rhai o’r dolenni hyn yn Saesneg yn unig)

Hawlio budd-daliadau

Efallai y bydd gennych hawl i gael budd-daliadau pan fyddwch yn ddi-waith. Defnyddiwch y gyfrifiannell budd-daliadau ar-lein ar Gov.uk i weld beth y gallwch ei hawlio.

I hawlio budd-daliadau, dechreuwch drwy ymweld ag Adran Budd-daliadau Gov.uk.  Os nad oes modd i chi wneud cais am fudd-daliadau ar-lein, cysylltwch â’r Ganolfan Byd Gwaith ar 0800 0556688.

Mae sefydliadau fel y Ganolfan Cyngor ar Bopeth yn gallu eich helpu i ddarganfod pa fudd-daliadau y dylech chi eu cael.

(Mae rhai o’r dolenni hyn yn Saesneg yn unig)

Cyllid ar gyfer dysgu os ydych yn ddi-waith

Os ydych yn ddi-waith ac yn hawlio budd-daliadau:

  • Gallwch astudio’n rhan-amser heb iddo effeithio ar eich budd-daliadau. Cysylltwch â’r Ganolfan Byd Gwaith cyn i chi ddechrau ar gwrs.
  • Mae rhai cyrsiau, yn cynnwys cyrsiau i'ch helpu i wella sgiliau darllen, ysgrifennu a rhifedd, ar gael am ddim 

Mae amrywiaeth eang o gyrsiau am ddim ar gael os ydych yn cael budd-daliadau sy'n gysylltiedig ag incwm. Gall help fod ar gael gyda chostau gofal plant a chostau eraill hefyd.

Porwch drwy’r adran Cyrsiau yng Nghymru ar ein gwefan. Defnyddiwch ein hofferyn Canfod Cymorth i wirio pa gynlluniau yr ydych yn gymwys i'w cael.


Opsiynau ar gyfer eich dyfodol

Cael Swydd

Cymorth gyda'ch CV, ffurflenni cais, datganiadau personol, cyfweliadau, canfod swyddi, cysylltu â chyflogwyr, a mwy.

Cyllid colli swydd

Cymorth cyllid i bobl a ddiswyddwyd yng Nghymru - cymhwyster, cymorth hyfforddiant a recriwtio i gyflogwyr, costau gofal plant/teithio.

Cyrsiau a Hyfforddiant

Eich canllaw i ddewis eich pynciau, cyrsiau, hyfforddiant a chyllido eich astudiaethau. 

Prentisiaethau

Mae prentisiaethau yn ffordd wych o ennill cyflog gyda'ch cymwysterau. Dysgwch fwy am brentisiaethau, chwiliwch am swyddi gwag, a mwy.

Y camau cyntaf i hunangyflogaeth

Manteision ac anfanteision cyflogaeth a ble i gael cymorth pellach wrth sefydlu busnes.

Gwirfoddoli

Gweld sut y gall gwirfoddoli gynyddu eich sgiliau, profiad a chyfleoedd gwaith tra rydych chi’n helpu eraill. 


Efallai i chi hefyd hoffi


Creu CV

Sicrhewch fod eich CV cystal ag y gall fod. Cewch wybod beth i'w gynnwys yn eich CV, gweld esiamplau o CV, a lawrlwytho ein Canllaw i lunio CV.

Ysgrifennu ceisiadau

Ysgrifennwch gais sy'n sicrhau cyfweliad ichi. Cewch gymorth am ateb cwestiynau penodol, a chewch weld enghreifftiau.

Technegau cyfweld

Mynnwch help i baratoi ac ymarfer cwestiynau cyfweliad, a darganfod beth i'w ddisgwyl mewn cyfweliad.

Llythyrau Cais ac e-byst

Gwnewch argraff gyntaf dda yn eich e-bost neu lythyr eglurhaol gyda'n cymorth ni.